“Basitlik, en üst düzeyde inceliktir.” — Leonardo da Vinci’ye atfedilen söz Leonardo da Vinci, Rönesans’ın simgesi ve tarihin en merak edilen zihinlerinden biri. Ressam, mühendis, anatomi araştırmacısı, mimar ve mucitti; not defterlerinde uçan makinelerden kalp kapakçıklarına kadar her şeyi inceledi. Buna karşılık tamamladığı tablo sayısı çok az: bugün ona atfedilen yirmi kadar eser var. Yine…
“Resim, yüzeye düşen biçimlerin ve renklerin gösterimidir.” — Piero della Francesca, Resimde Perspektif Üzerine Piero della Francesca, Erken Rönesans’ın en sessiz ve en matematiksel ressamı. Figürleri hareket etmez, jest yapmaz, bağırmaz; sanki zaman durmuştur. Bu dinginliğin arkasında geometriye dayanan titiz bir hesap var. Aynı zamanda dönemin ciddi bir matematikçisiydi; perspektif ve geometri üzerine kitaplar yazdı….
“Elimden geldiğince.” — Jan van Eyck’in eserlerine yazdığı kişisel sözü Jan van Eyck, Kuzey Rönesansı’nın ilk büyük ustası ve yağlı boyayı olağanüstü bir düzeye taşıyan ressam. Kumaşın parıltısını, mücevherin ışığını ve bir aynadaki yansımayı o güne kadar hiç kimsenin yapamadığı incelikte resmetti. Arnolfini Portresi ve Ghent Sunağı, altı yüz yıl sonra bile üzerine en çok…
“Botticelli’nin figürleri yürümez, süzülür.” — Sanat tarihçilerinin sık tekrarladığı bir gözlem Sandro Botticelli, Floransa Rönesansı’nın en şiirsel ressamı. İnce uzun figürleri, akan saçları ve dalgalanan kumaşlarıyla mitolojiyi Hristiyan resminin yanına eşit bir konu olarak yerleştirdi. Venüs’ün Doğuşu ve Primavera bugün Uffizi’nin en kalabalık salonlarında; oysa Botticelli ölümünden sonra yaklaşık üç yüz yıl unutuldu. Bu yazıda…
“Mantegna’nın figürleri boyadan değil, taştan yapılmış gibidir.” — Çağdaşlarının sık yinelediği bir değerlendirme Andrea Mantegna, Erken Rönesans’ın en keskin ve en iddialı ressamlarından biri. Antik Roma’ya tutkuyla bağlıydı; figürlerini heykel gibi sert, mekanlarını mimari kadar ölçülü kurdu. Aynı zamanda perspektifin sınırlarını zorladı: tavanda gökyüzüne açılan bir yanılsama ve ayaklarından bakılan bir ölü İsa figürü, bugün…
“Van der Weyden’in figürleri ağlar; Van Eyck’inkiler bakar.” — İki ustayı karşılaştıran yaygın bir değerlendirme Rogier van der Weyden, Kuzey Rönesansı’nın en duygusal ressamı. Jan van Eyck ayrıntıyı ve ışığı kusursuzlaştırırken, Van der Weyden acıyı, yası ve şefkati resmin merkezine koydu. Kendi döneminde Avrupa’nın en çok taklit edilen ressamıydı; eserleri İspanya’dan İtalya’ya kadar yayıldı. Buna…
“Bellini çok yaşlı, ama hala resimde en iyisi.” — Albrecht Dürer’in 1506’da Venedik’ten yazdığı mektuptan Giovanni Bellini, Venedik resminin kurucusu sayılan usta. Işığı ve atmosferi resme sokan, figürleri gerçek bir havanın içinde gösteren ilk İtalyan ressamlardan biri. Atölyesinden Tiziano ve Giorgione çıktı; yani Venedik’in bütün büyük geleneği onunla başlar. Altmış yılı aşan kariyerinde üslubunu defalarca…
“Masaccio, resmi yeniden doğaya bağladı.” — Rönesans kaynaklarında sık yinelenen değerlendirme Masaccio, yalnızca yirmi altı yıl yaşamasına rağmen Rönesans resminin yönünü değiştiren ressam. Gotik resmin altın zeminlerini ve süslemelerini bıraktı; figürlerini gerçek insanlar gibi ağırlıklı, gölgeli ve inandırıcı bir mekan içinde gösterdi. Brancacci Şapeli’ndeki freskleri, sonraki yüzyıl boyunca genç ressamların okulu oldu; Michelangelo da dahil…
“Her mermer bloğun içinde bir heykel vardır; işim fazlalıkları kaldırmaktır.” — Michelangelo’ya atfedilen söz Michelangelo Buonarroti, Rönesans’ın en güçlü sanatçısı ve kendini her şeyden önce heykeltıraş sayan bir usta. Davut heykeli, Pieta ve Sistine Şapeli’nin tavanı; üçü de sanat tarihinin en tanınan eserleri arasında. Neredeyse doksan yıl yaşadı, dokuz papa gördü, heykel yaptı, fresk boyadı,…
“Mesih’in işlerini resmeden, Mesih ile birlikte olmalıdır.” — Fra Angelico’ya atfedilen söz Fra Angelico, hem Dominiken bir rahip hem de Erken Rönesans’ın en incelikli ressamıydı. Eserlerini dua etmenin bir biçimi olarak gördü; sipariş için değil, inanç için çalıştı. Floransa’daki San Marco Manastırı’nda, keşişlerin her birinin odasına ayrı bir fresk yaptı. Bu eserler bugün yerinde, yani…